4 Nis 2017

DENİZCİLİKTE İŞLER “ŞİMDİLİK” İYİYE GİDİYOR

2017 yılıyla ilgili olarak olumlu algı sürüyor. Önde gelen analistlerden Drewry, 4 yıllık düşüşten sonra bu sene navlunların ortalama yüzde 12 artacağını öngörüyor. Mevcut istatistiklere bakarsanız bu artış özellikle kuru yükte çoktan yakalanmış ve geçilmiş durumda ama genel olarak temkinli olmak için hala yeterli sebep var. Rakamlara göre dünya deniz ticaret filosu, finansal kriz öncesine göre -ve krize rağmen- yüzde 50 büyümüş durumda. Buna karşılık Dünya Ticaret Örgütü ise küresel ticaretin 14.3 trilyon Dolar’dan 16.7 trilyon Dolar’a çıkarak sadece yüzde 15 arttığını ifade ediyor. Burada şunu da eklemek lazım, bu ticaret artışının büyük kısmı da hizmetler kaleminden geliyor, yani filo büyürken taşınacak yük aynı oranda hiçbir zaman artmıyor.

KURUYÜKTE İBRE YEŞİLE DÖNÜYOR
Piyasalara dönecek olursak önce en göz önünde olan kuru yükten bahsedelim. Baltık Kuru yük Endeksi (BDI), Şubat ayındaki mevsimsel düşüşten sonra hızla toparlandı ve Mart ortası itibariyle Aralık 2016’da yakaladığı zirveyi, yani 1.250 puan civarını zorlamaya başladı. Bu rakamlar bir şey ifade etmeyebilir ama yine de burada duralım ve şu hususları değerlendirelim: Evvela, BDI Aralık ayından sonra Ocak sonunda önceki senelerde gözlemlenen sert düşüşlerden birini gerçekleştirmemiş ancak yüzde 40 gerilemişti. İkinci olarak BDI Şubat 2016’da gördüğü tarihi diplere göre hiç fena sayılmayacak bir seviye olan 700 puan civarında Şubat ayını geride bıraktı. Şimdi ise Aralık zirvesini zorluyor. Son 5 yılda, Aralık’ta gördüğü seviyeyi Mart’ta görebilmiş bir kuruyük piyasası yok. Hatta 2014’ten bu yana her Aralık ayında yakalanan zirve bir öncekisinin aşağısında. Yani 5 yıllık paradigmada ciddi bir değişim var. Buna benzer bir durum 2014 Ekim ayında görülmüş, Ultramax gemi siparişlerinin zirve yapmasıyla sonuçlanmıştı.

SİPARİŞLERDE AZALMA VAR
Şu anki yükseliş eğilimi eğer bu güçle yaz aylarına kadar devam ederse, gerçekten çok iyimser bir söylemle navlun seviyeleri bir, hatta iki bant yukarı atlamış olabilecek. Ama bu durum mevcut sipariş defterleriyle ne kadar gerçekçi olur, iyi düşünmek gerekli. Bunun da ötesinde en önemli soru eğer gerçekten navlunlar o kadar artarsa, tekrar sonu aşırı tonaj arzı olan bir sipariş çılgınlığı tetiklenir mi? Sipariş defteri konusunu biraz açmak gerekirse, Clarksons’a göre şu anda tersanelerde teslim edilmeyi bekleyen kuruyük tonajı, mevcut filonun yüzde 10,7’si civarında. Bu rakam son 20 yılın en düşük filo/sipariş oranını işaret ediyor ve piyasaya ümit veriyor. 2016 sonu itibariyle kuruyük filosu 800 milyon DWT’yi bulmuş durumda, siparişler ise 90 milyon DWT civarında. Bardağın dolu tarafına bakacak olursak siparişler gitgide azalan bir eğilimde. Boş tarafına bakarsak artamayan ticaret ve artan korumacılığa rağmen az da olsa büyüyen bir filodan bahsediyoruz. Bir de bu durumun tersanelere yansıması var. Başka bir Clarksons çalışmasına göre önümüzdeki iki yıl içerisinde elinde başka sipariş olmadığı için son teslimatını yapacak tersane sayısı 300 civarında. 2019’dan itibaren ise elinde işi olan tersaneler ciddi biçimde azalıyor. Bu da bilhassa Uzakdoğu tersaneleri için ufukta ciddi bir sorun olduğunu gösteriyor.

KOSTERLER ARMATÖRLERİ ÜMÜTLENDİRDİ
Gündelik gelirler olarak bakarsak, halihazırda Baltık Kuruyük Endeksi’ne en çok tesir eden Capesize gemilerin günlükleri 20 bin Dolar’ı buldu. Panamax ve Supramax’lar günde ortalama 10 bin Dolar, Handysize gemiler ise 8 bin 500 Dolar kazanıyor. Koster olarak tabir edilen, 2 bin ilâ 10 bin DWT’lik kuru/genel yük gemilerinin endeksi olan İstanbul Navlun Endeksi (ISTFIX) tam olarak Aralık sonu seviyelerine kadar toparlanamasa da Mart sonuna doğru tekrar 610 puan seviyesine gelmesi armatörleri ümitlendirdi. Aslında Karadeniz’de buzdan kaynaklı sıkıntılar azalmaya başlamış, Avrupa’da da tahıl ve gübre taşımaları sayesinde navlunlar artışa geçmişti ama Türkiye’nin Rus buğdayına yüzde 130 vergi koyacağı “dedikodusu” ticaret erbabını korkutmaya ve buğday hareketlerini durdurmaya yetti. Bu söylenti hakkında konuşulan çok şey var ve eğer bu makale yayınlandığında söylentinin gerçek olduğu anlaşılmışsa, Karadeniz piyasasını zor günler bekleyecek demektir.

YAZININ DEVAMINI DERGİMİZİN NİSAN SAYISINDA BULABİLİRSİNİZ…

4 Nis 2017
Benzer Haberler
DENİZCİLİKTE KRİTİK ŞUBAT GEÇERKEN…
Kategori: Denizyolu
DENİZCİLİK PİYASALARI NİSAN AYINDA SOLUKLANDI
Kategori: Denizyolu
DENİZCİLİKTE İŞLER “ŞİMDİLİK” İYİYE GİDİYOR
Kategori: Denizyolu
Yazarlar

SİYASET VE EKONOMİ İLİŞKİSİ

ÖKÜZ NE KADAR GÜÇLÜ OLURSA OLSUN FAREYİ YAKALAYAMAZ