3 Nis 2017

MOBBİNGİN GÖRÜNMEYEN YÜZÜ: TERS MOBBİNG

Mobbing günümüzün iş dünyasında cinsiyet, yaş, tecrübe, eğitim, hiyerarşi gibi farklar gözetmeksizin, tüm kültürlerde ve tüm iş kollarında ortaya çıkan bir davranış biçimi. Bu davranış biçimi eski olmasına rağmen kavram olarak mobbingin ortaya çıkışı ve tanımlanması çok yeni. Son yıllarda birçok çalışmaya konu olan ve kurumlarda çalışma hayatını zorlaştıran bir sorun olarak ortaya çıkan mobbing; çalışanlar ya da işverenler tarafından sistemli, planlı ve sürekli olarak tekrarlanan psikolojik şiddet, baskı veya zorbalık olarak tanımlanıyor. Mobbing, çalışma hayatında morali, motivasyonu, verimliliği, iş tatminini, performansı ve çalışan bağlılığını etkileyerek ciddi zararlara yol açıyor. Yapılan araştırmalar mobbing mağdurlarının çoğunun başarılı, sosyal, idealist ve kurumlarına bağlılığının çok yüksek olduğunu ve uğradıkları baskılara uzun süre tepki vermediklerini ortaya koyuyor. Ancak bu kişilerin mobbinge uğradıktan sonra kuruma bağlılıklarının azaldığı ve işten ayrılmaya niyetlendikleri görülüyor. Mobbing sonucunda kurumlar başarılı ve yetenekli çalışanlarını kaybediyor ve kurum imajı zedeleniyor.

İSPATI DAHA ZOR
Bunların dışında kurumlarda adı daha az duyulan, çalışanların yönetimi dışlamasına yönelik ters mobbing olarak adlandırılan uygulamalar da bulunuyor. Ters mobbing, bir astın veya grup olarak astların üstlerine, kişisel anlaşmazlıklar veya politik oyunlar sonucunda, kasıtlı olarak psikolojik tacizde bulunarak, işten ayrılmasını ya da hiyerarşik pozisyonunu bozmayı hedeflediği bir yıldırma eylemi olarak tanımlanıyor. Bu eylemler, psikolojik tacizde bulunma, topluca işten ayrılmakla tehdit etme, işten ayrılmaksızın yöneticilerinin hiyerarşik pozisyonunu bozmaya çalışma gibi eylemlerden oluşuyor. Ters mobbinge, kişisel anlaşmazlık, kimyasal uyumsuzluk, ayak kaydırma ve yükselme isteği, sonradan gelene karşı kendi bölgesini işaretleme ya da yapılan mobbinge cevaben başvurulduğu belirtiliyor. Mobbingde çalışanın yöneticisi tarafından yapılan sistematik psikolojik taciz eylemi, ters mobbingde bu sefer çalışan veya çalışanlar tarafından yöneticilerin işten ayrılması veya yer değiştirmesi için kasıtlı ve sistematik olarak haksız eylemler yapma durumuna dönüşüyor. Ters mobbingin ispatlanması klasik mobbinge göre daha zor. Mobbing ve ters mobbingin kişilerin mesleki bütünlük ve benlik duygusunu zedelediği, kişinin kendine yönelik kuşkusunu artırdığı, paranoyaya ve kafa karışıklığına neden olduğu ifade ediliyor. Kişiler kendine güven duygusunu yitirebiliyor. Huzursuzluk, korku, utanç, öfke ve endişe gibi duygulara yol açıyor.

HER UYGUNSUZ TAVIR MOBBİNG DEĞİL
Bir eylemin mobbing olarak kabul edilebilmesi için, hedef alınarak gerçekleştirilmesi, belli bir süreye yayılması ve bu durumun sistematik bir hal alması gerekiyor. Etik ve İtibar Derneği bireysel üyelerinden Astellas Pharma Etik ve Uyum Direktörü Avukat Altuğ Özgün ve TEİD Kurumsal üyelerinden Sandoz Türkiye’nin Hukuk Müşaviri Cihan Altuntuğ, mobbingi işyerlerinde çalışanlara karşı psikolojik terör olarak tanımlamanın doğru olacağını kaydediyor. Her uygunsuz davranışın mobbing kapsamına girmeyeceğini belirten Altuğ Özgün ve Cihan Altuntuğ konuyla ilgili olarak şu değerlendirmeyi yapıyor: “Son zamanlarda ülkemizde yaygın olarak kullanılan mobbingin, çalışanların kendilerine karşı haksızlık olarak yorumladıkları her durumda dile getirdikleri bir isnat olarak dikkat çekiyor. Bu konuda çalışanların özellikle düşük performans gösterdiklerinde yöneticilerinin kendilerine düşük puan vermesi, fazla mesaiye kalmaları, yoğun iş yükü, yöneticinin bir iki kez kendilerini ikaz etmesi, işyerinde dedikodu olması veya yöneticinin çalışanın ismini hatırlamayıp selam vermemesi bile çalışanlar tarafından mobbing olarak değerlendiriliyor. Çalışanlar bu davranışlara karşı işverenler aleyhine mobbing tazminatı davaları açmaya başladı. Ancak Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında belirtildiği gibi bir eylemin psikolojik taciz olarak kabul edilebilmesi için, bir çalışanın hedef alınarak gerçekleştirilmesi, belli bir süreye yayılması ve bu durumun sistematik bir hal alması gerekir. Belirtilen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğinin, her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Psikolojik tacizin nedenleri farklılık göstermesine karşın, amaç çoğu kez çalışanın işyerinden ayrılmasını sağlamaktır.”

 

YAZININ DEVAMINI DERGİMİZİN NİSAN SAYISINDA BULABİLİRSİNİZ…

3 Nis 2017
Benzer Haberler
MOBBİNGİN GÖRÜNMEYEN YÜZÜ: TERS MOBBİNG
Kategori: Yönetim
Yazarlar

YENİ EKONOMİ PROGRAMI VE TASARRUF EĞİLİMİ

NE KADAR DİJİTALSİNİZ?